طلبم را پس نمی‌دهند؛ اولین قدم قانونی چیست؟

یکی از رایج‌ترین اختلافات مالی، پس‌ندادن پولی است که به دوست، آشنا، شریک یا شخص دیگری داده‌اید و موعد بازپرداخت آن گذشته است. سؤال اول این نیست که «باید همراه با شکایت کیفری اقدام کنیم یا نه»، بلکه این است: «چه مدارکی برای اثبات طلب خود در دست دارم؟»

پیش از هر اقدامی، هر مدرکی که ماهیت پرداخت را نشان دهد ارزشمند است: رسید پرداخت، فیش یا سابقه واریز بانکی، قرارداد، پیامک، چت، رسید دستی یا اقرار طرف مقابل به بدهی. ماده ۱۲۵۸ قانون مدنی، اقرار، اسناد کتبی، شهادت و امارات را از جمله ادله اثبات دعوا می‌داند؛ داشتن مجموعه‌ای از این مدارک، مسیر پیگیری را روشن‌تر می‌کند.

نکته مهم بعدی، مشخص‌کردن ماهیت طلب است: آیا پول را قرض داده‌اید، بابت خرید کالا طلبکار شده‌اید، بابت انجام کاری پرداخت شده، یا سرمایه‌گذاری بوده است؟ نوع رابطه شما با طرف مقابل، مسیر حقوقی پرونده — یعنی مطالبه وجه، مطالبه خسارت، الزام به انجام تعهد یا فسخ قرارداد — را مشخص می‌کند. توجه داشته باشید که صرف پس‌ندادن پول، به‌خودی‌خود به معنای کلاهبرداری نیست؛ احراز کلاهبرداری نیازمند وجود شرایط قانونی این جرم، از جمله استفاده از وسایل متقلبانه و فریب، است.

اگر موعد پرداخت رسیده باشد، در بسیاری از موارد می‌توان پیش از طرح دادخواست، از طریق اظهارنامه رسمی مبلغ مورد نظر را مطالبه کرد؛ طبق ماده ۱۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی این حق برای هر شخص پیش‌بینی شده است. اگر طرف مقابل پس از ابلاغ اظهارنامه پاسخ ندهد، گام بعدی می‌تواند ثبت دادخواست مطالبه وجه یا — در صورت وجود شرایط قانونی کلاهبرداری — طرح شکواییه کیفری باشد. دستیار هوشمند مسیر با بررسی شرح ماجرا و مدارک موجود، مسیر مناسب را به شما پیشنهاد می‌دهد.